Dạo này mình để ý phụ huynh có rất nhiều lựa chọn cho việc học thêm tiếng Anh ngoài giờ của con: học với giáo viên, học online, học qua màn hình, tự học…
Và mình cũng hay nghe một câu hỏi: có nhất thiết phải cho con học thêm với giáo viên không?
Thật ra chuyện học tiếng Anh trước màn hình không phải bây giờ mới có. Ngày trước bản thân mình học ngoại ngữ cũng xem phim, coi YouTube, tìm đủ thứ trang để đọc, để nghe, tra cứu và tự học. Chúng ta từ lâu đã biết một người có thể học được rất nhiều mà không cần lúc nào cũng có giáo viên ngồi trước mặt. Chỉ là bây giờ cách học này phổ biến hơn, thuận tiện hơn, có nhiều platform hơn nên phụ huynh cũng có nhiều lựa chọn hơn cho việc học ngoài giờ của con.
Bản thân mình đang kinh doanh trong lĩnh vực giáo dục nên tất nhiên cũng phải thường xuyên quan sát và nghiên cứu thói quen của người học đang thay đổi như thế nào, họ muốn học theo cách nào và điều gì khiến họ lựa chọn hình thức này thay vì hình thức khác. Thói quen tiêu dùng thay đổi thì người kinh doanh cũng phải thay đổi theo, chứ không thể chỉ bảo vệ mô hình mình đang có.
Nhưng đứng ở góc độ kinh doanh là một chuyện, còn đứng ở góc độ một người mẹ lại là chuyện khác.
Người ta thường nói học trước màn hình rất thuận tiện. Mình đồng ý. Nhưng mình hay nghĩ thêm một câu:
thuận tiện cho ai, và thuận tiện ở điểm nào?
Ba mẹ không phải đưa đón thì thuận tiện cho ba mẹ. Không mất thời gian đi lại thì thuận tiện cho cả gia đình. Nhưng mình nghĩ lợi ích của việc học trước màn hình không chỉ nằm ở chữ “tiện”. Ở những nơi khó tìm được giáo viên phù hợp, hoặc một đứa trẻ muốn học với một giáo viên mà khoảng cách địa lý trước đây không cho phép, thì việc học qua màn hình thật sự mở ra rất nhiều lựa chọn. Một đứa trẻ ở một tỉnh nhỏ vẫn có thể tiếp cận giáo viên, chương trình hay nguồn học mà trước đây có thể chỉ những bạn ở thành phố lớn mới dễ dàng tiếp cận. Điểm này theo mình là một thay đổi rất đáng giá.
Một số hình thức cũng có thể tối ưu chi phí hơn, dù không nên mặc nhiên hiểu rằng cứ không đến lớp thì chi phí học tập sẽ thấp hơn. Và có thêm lựa chọn cũng không có nghĩa hình thức đó sẽ phù hợp với mọi đứa trẻ.
Cuối cùng vẫn phải quay lại chính đứa trẻ: con có đủ khả năng tự học, đủ tập trung và thực sự học tốt khi trước mặt mình là một cái màn hình hay không?
Nếu con có thể tự ngồi vào bàn, tập trung 30–45 phút, không cần ai nhắc, không hiểu thì tự tìm cách hiểu, biết mình đang học gì và không biến một buổi học thành cảnh bài tiếng Anh mở một bên, YouTube một bên, tin nhắn một bên
thì mình nghĩ học trước màn hình hoàn toàn có thể rất hiệu quả. Thậm chí có những đứa trẻ thích tự học, thích tự khám phá và không cần một người liên tục đứng bên cạnh để thúc đẩy.
Nhưng có những đứa trẻ lại cần một con người trước mặt. Không hẳn vì giáo viên biết nhiều hơn cái màn hình, mà vì giáo viên nhìn thấy đứa trẻ. Nhìn nét mặt biết nó chưa hiểu. Đặt một câu hỏi biết nó đang mất tập trung.
Biết lúc nào cần giải thích lại, lúc nào cần thúc một chút, lúc nào nên dừng lại. Có khi học sinh miệng nói “con hiểu rồi” nhưng giáo viên nhìn mặt là biết… chưa hiểu gì hết.
Và học ngôn ngữ còn có một thứ rất khó bỏ qua là cảm xúc giữa người với người. Có những đứa trẻ gặp đúng giáo viên thì tự nhiên thích luôn tiếng Anh. Cũng có đứa nói thẳng: “Con không thích học cô này.” Theo mình điều đó không nhất thiết có nghĩa giáo viên không tốt hay đứa trẻ không chịu học. Đôi khi đơn giản là cách dạy của người này không hợp với cách học của người kia. Người lớn mình cũng vậy thôi, có người giải thích một vấn đề nghe mãi không hiểu, người khác nói vài câu tự nhiên lại thông.
Vậy nên mình cũng không nghĩ một đứa trẻ phải học mãi với một giáo viên chỉ vì đã đăng ký lớp đó. Không hợp thì có thể đổi. Ngược lại, một đứa trẻ đang rất thích giáo viên, tương tác tốt và tiến bộ rõ ràng thì cũng chẳng có lý do gì phải chuyển con sang ngồi học một mình trước màn hình chỉ vì thấy người khác đang làm như vậy.
Bản thân mình hiện tại cũng học rất nhiều trước màn hình và thấy cực kỳ hiệu quả. Nhưng mình biết tại sao: mình là người lớn, biết mình học để làm gì, biết tự tìm tài liệu, tự quản lý deadline và tự chịu trách nhiệm nếu mình không học. Mà ngay cả người lớn như mình đôi khi đang học cũng còn muốn mở cái khác ra coi. Cho nên mình không nghĩ cứ 8, 10, 12 tuổi hay thậm chí 16, 18 tuổi, ngồi trước máy là mặc nhiên sẽ biết tự học. Tuổi lớn hơn cũng chưa chắc đồng nghĩa với khả năng tự học tốt hơn.
Còn nếu hỏi lựa chọn cá nhân của mình với tư cách một người mẹ, mình vẫn thích con có những giờ học thêm với một giáo viên bằng xương bằng thịt. Không chỉ vì kiến thức, giáo trình hay lộ trình học những chuyện đó mình chưa bàn tới ở đây. Mình thích việc con phải ngồi trước một con người thật, nhìn nét mặt của người khác, nghe cách người ta phản ứng, trả lời khi được hỏi, biết ngại khi nói sai rồi vượt qua cái ngại đó, có lúc thích một người, có lúc không thích, có lúc hợp và cũng có lúc phải học cách thích nghi.
Vì đó cũng là một phần của việc lớn lên.
Và đôi khi mình lại nghĩ hơi ngược một chút: xã hội càng phát triển, công nghệ và AI càng làm được nhiều việc thay con người, thì có khi
mình lại càng muốn đẩy con ra ngoài để tiếp xúc với con người nhiều hơn.
Không phải vì mình chống công nghệ. Chính mình sử dụng nó rất nhiều, trong công việc lẫn việc học. Nhưng nếu một ngày trẻ có thể học, giải trí, tìm kiếm thông tin, trò chuyện và giải quyết rất nhiều nhu cầu chỉ qua một cái màn hình, thì khả năng sống, giao tiếp và làm việc với những con người thật có khi lại càng trở thành thứ mình muốn giữ cho con.
Tất nhiên mỗi gia đình sẽ có một lựa chọn khác nhau. Có những đứa trẻ tự học trước màn hình rất tốt, có những đứa cần một người trước mặt, và cũng có những đứa kết hợp cả hai là hợp lý nhất.
Giữa một cuộc sống mà trẻ con đã có quá nhiều thời gian nhìn vào màn hình, mình vẫn muốn giữ cho con những khoảng thời gian được ngồi trước một con người thật. Phải nói chuyện, phải nhìn nét mặt người đối diện, phải trả lời những câu hỏi không được chuẩn bị trước, có lúc ngại, có lúc nói sai, rồi từ từ học cách giao tiếp và thích nghi.
Có thể việc đưa đón sẽ mất thời gian hơn. Có thể không thuận tiện bằng chỉ cần mở máy lên là học. Nhưng nếu sự bất tiện đó đổi lại được thêm một chút va chạm và tương tác thật cho con thì với mình, nó cũng đáng.
Còn các mẹ thì sao?
Nếu cả hai cách đều giúp con học tốt, với thời gian học tiếng Anh ngoài giờ, các mẹ sẽ chọn cho con học trước màn hình, cho con học trực tiếp với một giáo viên…
hay phương án tối ưu nhất là mời luôn giáo viên bằng xương bằng thịt tới nhà cho khỏi mất công đưa đón?
Góc nhìn từ Ngan Luong – Giám đốc Trung tâm Anh ngữ & Tư vấn Du học Quốc tế USC
Link: https://www.facebook.com/share/p/19krQ8YJoH/.
Trung Tâm Anh Ngữ và Tư Vấn Du Học Quốc Tế USC
Địa chỉ: Building USC - 236-238-240-242 Hoà Hưng, Phường Hòa Hưng, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: (028) 6264 3648 - 098 95 98 251
Email: info@usc.edu.vn