Làm trong giáo dục quốc tế nhiều năm, mình gặp khá nhiều phụ huynh băn khoăn chuyện nên cho con học trường công hay trường quốc tế tại Việt Nam.

Mình có nhiều học sinh học trường quốc tế, khi đi du học các bạn hòa nhập khá nhanh vì đã quen học hoàn toàn bằng tiếng Anh, quen thuyết trình, làm project, chủ động trao đổi với giáo viên và phương pháp học quốc tế. Nhưng mình cũng có rất nhiều học sinh trường công có tiếng Anh rất xuất sắc, năng động, tự tin, nhận được học bổng cao và khi ra nước ngoài vẫn thích nghi rất tốt.

Vậy nên thật khó lấy loại hình trường học để kết luận một đứa trẻ sẽ đi được bao xa.

Nhưng nếu ba mẹ đang cân nhắc một chương trình quốc tế 100% bằng tiếng Anh, mình không nói đến trường song ngữ, thì theo mình có một số câu hỏi nên trả lời trước khi quyết định.

1. Ba mẹ có đủ tiếng Anh để đồng hành với việc học của con không?

Khi con còn nhỏ, việc học không chỉ diễn ra ở trường. Ba mẹ còn phải đọc thông tin từ giáo viên, hiểu chương trình, bài tập, project, trao đổi với nhà trường và biết con đang mạnh hay đang gặp khó khăn ở đâu. Thậm chí khi con còn bé, ba mẹ còn phải đọc truyện tiếng Anh cùng con.

Nếu ba mẹ không đủ tiếng Anh thì cũng không có nghĩa là con không nên học trường quốc tế. Nhưng lúc đó gia đình có thể cần thêm người hỗ trợ. Và mình nghĩ nên xác định từ đầu: gia sư là người hỗ trợ con học, hay mình sẽ phải phụ thuộc vào gia sư để hiểu luôn việc học của con?

2. Ba mẹ muốn năng lực tiếng Việt của con sau 10–12 năm ở mức nào?

Một đứa trẻ có thể nói tiếng Việt với ba mẹ rất tự nhiên, nhưng giao tiếp hằng ngày bằng tiếng Việt và có khả năng đọc hiểu tiếng Việt ở mức độ sâu là hai chuyện khá xa nhau.

Đọc một tác phẩm văn học, hiểu được sắc thái của ngôn ngữ, hay sau này đọc một văn bản hành chính, một điều khoản hợp đồng bằng tiếng Việt đòi hỏi vốn từ và năng lực ngôn ngữ hoàn toàn khác với tiếng Việt sử dụng trong giao tiếp hằng ngày.

Điều này cũng khá dễ hiểu. Nếu phần lớn quá trình học, đọc, viết và tư duy học thuật của một đứa trẻ diễn ra bằng tiếng Anh, thì để tiếng Việt cũng phát triển tốt, gia đình sẽ cần chủ động tạo thêm môi trường đọc, viết và học bằng tiếng Việt cho con.

Vậy nếu muốn con vừa có tiếng Anh mạnh vừa có nền tảng tiếng Việt tốt, gia đình có sẵn sàng đầu tư thêm thời gian và công sức cho tiếng Việt không?

3. Gia đình định hướng tương lai của con ở đâu?

Nếu định hướng từ sớm là học đại học và tiếp tục sống, học tập hoặc làm việc trong môi trường quốc tế, một chương trình 100% tiếng Anh có những lợi thế khá rõ.

Nhưng nếu sau này con có khả năng quay về Việt Nam học tập, làm việc, kinh doanh hoặc tiếp quản công việc gia đình, thì khả năng sử dụng tiếng Việt tốt và hiểu môi trường văn hóa xã hội Việt Nam cũng là một năng lực rất quan trọng.

Không nhất thiết phải chọn bên này và bỏ bên kia. Nhưng ba mẹ nên biết mình muốn cán cân đó nằm ở đâu.

4. Tính cách và cách học của con có thực sự phù hợp với môi trường mình đang chọn không?

Điều này nghe có vẻ đơn giản nhưng theo mình cũng đáng để quan sát. Học chương trình quốc tế 100% bằng tiếng Anh không chỉ có nghĩa là học bằng tiếng Anh, mà nhiều khi cả môi trường sinh hoạt ở trường của con cũng mang tính quốc tế.

Ví dụ, con có thích mỗi ngày đến trường và nói tiếng Anh với bạn bè không? Con có thấy thoải mái khi trong lớp có bạn đến từ nhiều quốc gia, mỗi bạn có một cách nói, văn hóa hay thói quen khác nhau? Khi chơi với bạn trong giờ ra chơi, làm việc nhóm, tham gia câu lạc bộ hay đi hoạt động ngoại khóa, con có thích việc tiếng Anh gần như trở thành ngôn ngữ giao tiếp chính không?

Có những đứa trẻ rất thích môi trường này. Các con thấy việc có bạn bè nhiều quốc tịch rất thú vị, thích khám phá sự khác biệt và tiếng Anh được sử dụng tự nhiên đến mức không còn cảm giác mình đang “học tiếng Anh”.

Nhưng cũng có những đứa trẻ thích có một nhóm bạn Việt Nam, thích nói tiếng Việt, thích những câu chuyện, trò chơi và cách giao tiếp rất Việt Nam. Điều đó cũng hoàn toàn bình thường.

Vì vậy trước khi nghĩ đến chuyện “học trường quốc tế thì tiếng Anh của con sẽ tốt”, mình nghĩ cũng nên hỏi ngược lại: Con có thực sự thích một môi trường mà phần lớn thời gian ở trường, từ học đến chơi, đều diễn ra bằng tiếng Anh không?

Bởi một môi trường rất tốt vẫn cần là một môi trường mà đứa trẻ cảm thấy mình thuộc về và vui khi đến trường mỗi ngày.

5. Gia đình có đủ khả năng duy trì chi phí này trong 10–15 năm không?

Theo mình đây mới là cách tính tài chính phù hợp.

Đừng chỉ nhìn học phí năm nay và thấy mình trả được. Hãy thử tính từ tiểu học đến hết phổ thông, mức học phí thay đổi theo từng cấp, các chi phí đi kèm, rồi sau đó còn đại học hoặc du học. Nếu có hai hoặc ba con thì bài toán lại khác.

Quan trọng không chỉ là “có trả được không?”, mà là “có duy trì được một cách thoải mái và bền vững mà không ảnh hưởng quá lớn đến những kế hoạch tài chính khác của gia đình không?”

Cá nhân mình nghĩ chuyện học của con không nên trở thành một áp lực tài chính quá lớn đối với ba mẹ. Nếu phải liên tục căng thẳng để duy trì một mức học phí chỉ vì sợ chuyển sang môi trường khác thì con sẽ “thiệt thòi”, có lẽ mình cũng nên nhìn lại bài toán từ đầu.

Bởi mỗi môi trường đều có những điểm tốt riêng. Trường quốc tế có những lợi thế của trường quốc tế, trường công cũng có những giá trị của trường công. Một đứa trẻ không chỉ được đầu tư bằng học phí cha mẹ bỏ ra, mà còn bằng thời gian, sự đồng hành, những trải nghiệm và rất nhiều điều gia đình dành cho con ngoài trường học.

Đôi khi một lựa chọn vừa sức nhưng có thể duy trì lâu dài lại phù hợp hơn một lựa chọn rất tốt nhưng khiến cả gia đình phải chịu áp lực trong nhiều năm.

6. Và cuối cùng: mình đang chọn trường vì điều gì?

Vì chương trình? Vì tiếng Anh? Phương pháp giáo dục? Môi trường? Bạn bè và các mối quan hệ? Định hướng du học? Hay đơn giản vì nghĩ rằng có điều kiện thì nên cho con học trường quốc tế?

Theo mình câu hỏi này rất quan trọng. Khi biết chính xác mình muốn đầu tư vào giá trị giáo dục nào bằng khoản học phí đó, quyết định sẽ dễ hơn rất nhiều.

Còn gia đình mình hiện tại hai con đều học trường công hoàn toàn, và mình đầu tư thêm tiếng Anh cho các con bên ngoài. Đó đơn giản là lựa chọn phù hợp với định hướng và cách đầu tư giáo dục của gia đình mình, chứ không phải công thức mình nghĩ mọi gia đình nên làm theo.

Còn nếu tất cả những câu hỏi ở trên đều không phải là điều ba mẹ phải băn khoăn con phù hợp, tài chính thoải mái, ba mẹ có thể đồng hành, tiếng Việt vẫn được đầu tư và định hướng tương lai cũng rõ ràng thì có lẽ quyết định lại trở nên khá dễ dàng.

Đọc tới đây chắc các ba mẹ đang phân vân cũng sáng ra được phần nào để tự chọn cho gia đình mình rồi ha.

Link: https://www.facebook.com/share/p/1NHcoQRU1Z/.

Trung Tâm Anh Ngữ và Tư Vấn Du Học Quốc Tế USC
Địa chỉ: Building USC - 236-238-240-242 Hoà Hưng, Phường Hòa Hưng, TP. Hồ Chí Minh
Hotline: (028) 6264 3648 - 098 95 98 251
Email: info@usc.edu.vn